Ένα τυρί από την παράδοση των παραλίων του Εύξεινου Πόντου -άλλοι τον λένε Μαύρη Θάλασσα- που σε μεγάλο μέρος τους και για πολλούς αιώνες κατοικήθηκαν από Έλληνες.

Ένα τυρί από την παράδοση των παραλίων του Εύξεινου Πόντου -άλλοι τον λένε Μαύρη Θάλασσα- που σε μεγάλο μέρος τους και για πολλούς αιώνες κατοικήθηκαν από Έλληνες. Η γεωγραφία της περιοχής ευνοούσε την εκτροφή, κατά κύριο λόγο, βοοειδών (αγελάδων και βουβαλιών) και έτσι στην πιο γνωστή εκδοχή του το τυρί στηρίζεται στο γάλα αυτών των ζώων. Η ονομασία του προέρχεται μάλλον από κάποια διάλεκτο της Γεωργίας, αν και υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την ετυμολογία του, που αλληλοαναιρούνται. Στην Ελλάδα έφτασε με τους πρόσφυγες από τον Πόντο και συνεχίζει να παράγεται, κυρίως από μικρές βιοτεχνίες, καθώς αποτελεί κομμάτι της ποντιακής γαστρονομικής κουλτούρας. Παράγεται επίσης στη Γεωργία, ιδιαίτερα στην περιφέρεια του Samegrelo, όπου έχει ενταχθεί στον εθνικό κατάλογο Προστατευόμενων Γεωγραφικών Ενδείξεων. Το Σουλουγούνι, που μπορεί επίσης να προφέρεται Σολγούν ή Σουλγούν (Suluguni, Sulguni), ανήκει σε μια ξεχωριστή ομάδα τυριών, που συνδυάζει την τεχνική του κασεριού (pasta fillata) και της Φέτας (παραμονή σε άλμη). Εκτός από την φρέσκια εκδοχή του, που είναι η πιο συνηθισμένη, κυκλοφορεί και η καπνιστή, με πιο στιβαρή προσωπικότητα.